موجودات و جانوران
کلمات کلیدی مطالب
     

 

 

این ساکنین صحراهای خشک عقربهایواقعی و دارای نیشهای زهرآگین نیستند. اما به هر حال این جانوران دارای چنگالهایخارداری هستند که در واقع قسمتی از دهان آنها محسوب می شود. و آنها قادر هستند کهماده سمی خطر ناکی ازقسمت عقب بدنشان به طرف مهاجمین بپاشند. این جانور بیشتر در شبشکار می کند و پاهای بلند جلویی خود را برای پیدا کردن غذا بکار برد و بعد از یافتنغذا آن را بوسیله چنگالهایش می گیرد. در طول روز در زیر سنگها یا سوراخ زمین پنهانمی گردد.
عقربهای مناطق کویری ایران به دو دسته تقسیم میشوند : عقرب های دمطلایی و عقرب های سیاه . خطرناک ترین نوع عقرب در ایران عقرب گاردیوم است که درمنطقه خوزستان یافت می شود و سمی کشنده دارد . سم سایر عقربها کشنده نیست . عقرب‌های‌ ایران‌ بالاترین‌ میزان‌ گزیدن‌ را در دنیا به‌ خود اختصاص‌ داده‌اند . طبق‌نتایج‌ بررسی‌ها، افرادی‌ که ‌6 ساعت‌ پس‌ از گزش‌ به‌ مراکز درمانی‌ مراجعه‌می‌کنند 2 برابر کسانی‌ که‌ بین ‌6 تا 12 ساعت‌ و 5 برابر کسانی‌ که‌ بیش‌ از 12ساعت‌ به‌ مرکز درمان‌ می‌روند، شانس‌ مرگ‌ کمتری‌ دارند .

 

عقربها تنها موجوداتی هستند که اشعهرادیو اکتیویته تاثیری به آنها ندارد و جالب تر اینکه عقربها دو دشمن دارند یکی ازآنها یک نوع سار است و دیگری مگس. ضعیفترین عقربها 40000 راد (واحد اندازه گیریتشعشعات تولیدکننده یون جذب شونده) را تحمل میکنند این عدد در مورد انسان کمتر ازتنها 600 راد میباشد وبدین گونه از انفجار اتمی هم جان سالم بدرمیبرند.

ازحدود 200 گونه متفاوت عقرب که د رسراسر دنیا پراکنده میباشند فقط حدود 20 گونه آنها سمی هستند در بین آنها گونه Mesobuthus Tamulus ( کهنوعی عقرب قرمز هندی است) کشنده ترین گونه می باشد. که میزان کشندگی آن در ایالتهایهند بین 40-30 درصد گزارش شده است.

این جانور رنگهای مختلفی مثل زرد مایل بهقهوه ای، قهوه ای، خاکستری و سیاه دارد و اندازه بین 18-5/1 سانتی متر دارد ولیبواسطه شکل بدنی خود که حالت تخت و صاف است،
می تواند از شکافهائی به عرض 3 میلیمتر نیز عبور کند و خود را وارد خانه سازند.

در محیط خارج از خانه در شکاف ودرز بین سنگها، زیر پوست درخت، بین هیزمها و ... یافت شده و در محیط داخل خانهحمام، دستشوئی، آشپزخانه و محیطهای مرطوب یافت می شوند. این جانوران در طول روز درگوشه ای بی حرکت و پنهان بوده و در طی شب فعالیت خود را آغاز می کنند و بدنبال شکارخود می روند و سم خود را از طریق نیش که در انتهای دم آنها وجود دارد به شکار خودتزریق می کنند.

·
سم عقرب و علائم آن :

زهر اکثر عقربهای سمی باعثنابودی گلبولهای قرمز خون می شود و در محل گزش نیز تغییر رنگ موضعی و تورم دردناکایجاد می کند، گر چه بطور متناقص سم بعضی از انواع کشنده مثلCentruroids باعث علائمموضعی و تورم زیاد نمی شود ولی حتماً باید توسط پزشک معاینه شده و با تزریق سرم ضدعقرب درمان شود، کودکان و افراد سالمند نیز نسبت به سم عقرب آسیب پذیرتر بوده ونیازمند توجه بیشتری می باشند .

علاوه بر آسیب به گلوبولهای قرمز، زهر عقربعلائم عصبی نیز ایجاد می کند که شامل:
بی قراری، تشنج، راه رفتن نامتعادل، تکلممنقطع، آبریزش از دهان، حساسیت شدید پوست به لمس، انقباضات ماهیچه ای، درد شکم وکاهش کارکرد سیستم تنفسی است.

 

 

 درمورد عقرب بيشتر بدانيم

 

عقرب نام يكي از گونه هاي بند پايان است كه داراي 8 پا و نيشي با زهر كشنده مي باشد. نيش عقرب در نوك دم آن قرار دارد
عقرب ها (Scorpion) وابسته به عنكبوتيان هستند . در دنيا گونه هاي متعددي عقرب وجود دارد كه تنها تعدادي محدود براي انسان خطر ناك هستند .عقرب بيشتر در آب هواي گرم و شب ها فعال هستند و به اين علت رعايت نكات ايمني در مورد جلوگيري ار عقرب گزيدگي به خصوص در مناطق گرمسيري و به هنگام تاريكي هوا اهميت دارد . (مثل پوشيدن جوراب ، شلوار و كفش مناسب ، تكان دادن كفش و لباس قبل از پوشيدن و غيره

نكته : خطرناك ترين عقرب در ايران عقربي است به نام گارديم كه محل زيست آن خوزستان است .

زهر عقرب بيشتر بر بند پايان و جانوران كوچك موثر است و معمولاً براي انسانها كشنده نيست بلكه تاثيرات موضعي مانند درد و ورم ايجاد ميكند اما بعضي گونه هاي آن براي انسانها هم كشنده هستند.
عقربها بچه زا بوده و دست كم تا زمان نخستين پوست اندازي نوزادان بر پشت عقرب مادر جابجا مي شوند.
اين جانور در طول روز در گوشه‌اي بي‌حركت پنهان مي‌شود و شب هنگام فعاليت خود را آغاز مي‌كند و به دنبال شكار مي‌رود.
گژدم، سم خود را از طريق نيشي كه در انتهاي دم خود دارد به شكار تزريق مي‌كند و زماني انسان را مي‌گزد كه آدمي ندانسته پا روي آن گذارد و خطر لگد شدن عقرب را تهديد كند.
وضع كسي كه دچار عقرب گزيدگي شده، نبايد بي‌اهميت تلقي گردد چون ممكن است جان بيمار در خطر باشد و اهمال كاري به مرگ وي منجر گردد. عقربها تنها موجوداتي هستند كه اشعه راديو اكتيويته تاثيري به آنها ندارد و جالب تر اينكه عقربها دو دشمن دارند يكي از آنها يك نوع سار است و ديگري مگس. ضعيفترين عقربها 40000 راد (واحد اندازه گيري تشعشعات توليدكننده يون جذب شونده) را تحمل ميكنند اين عدد در مورد انسان كمتر از تنها 600 راد ميباشد وبدين گونه از انفجار اتمي هم جان سالم بدر ميبرند.
اين جانور رنگهاي مختلفي مثل زرد مايل به قهوه اي، قهوه اي، خاكستري و سياه دارد و اندازه بين 18-5/1 سانتي متر دارد ولي بواسطه شكل بدني خود كه حالت تخت و صاف است، مي تواند از شكافهائي به عرض 3 ميلي متر نيز عبور كند و خود را وارد خانه سازند.
در محيط خارج از خانه در شكاف و درز بين سنگها، زير پوست درخت، بين هيزمها و ... يافت شده و در محيط داخل خانه حمام، دستشوئي، آشپزخانه و محيطهاي مرطوب يافت مي شوند. اين جانوران در طول روز در گوشه اي بي حركت و پنهان بوده و در طي شب فعاليت خود را آغاز مي كنند و بدنبال شكار خود مي روند و سم خود را از طريق نيش كه در انتهاي دم آنها وجود دارد به شكار خود تزريق مي كنند. عقرب گزيدگي پيشگيري و مراقبت از فرد عقرب گزيده 

عقرب گزيدگي
از نظر پزشكي حائز اهميت ميباشد.
امروزه بعلت توسعه و نوسازي شهرها كمتر با اين مساله برخورد داريم ولي متاسفانه مردم روستاها و عشاير مناطق محروم استان همچنين ساكنين منازل قديمي هنوز با مشكل عقرب گزيدگي مواجه هستند. مبارزه با عقرب و پيشگيري از گزش آن بمراتب اهميت بيشتري از درمان عقرب گزيدگي دارد

علائم:
علائم عقرب گزيدگي بستگي به نوع عقرب، مقدار سم وارد شده به بدن شخص فصل گزش و وضعيت جسماني فرد مصدوم دارد. و ممكن است همراه يك واكنش موضعي يا علائم شديد در سراسر بدن باشد كه گاهي منجر به مرگ ميشود.
معمولاُ پس از گزش، سوزش، همراه با درد در محل احساس ميشود. در محل گزش پوس قرمز، متورم و ااحتمالاً دچار خونمردگي و تاول ميشود

علائم عمومي در بدن:
شامل تنگي نفس، طپش قلب، تعريق زياد و ترشح زياد 
بزاق و تهوع و استفراغ، سرگيجه و اضطراب، ادرار خوني،‌ سردرد، درد شكمي و اندامها ميباشد.
معمولاً گزش عقربهائيكه در مناطق خشك و صحرائي و يا گرم زندگي مي‌كنند بعلت غلظت بالاي سم خطرناكتر است. اما خطر عقرب به كوچكي و بزرگي و رنگ بستگي ندارد

پيشگيري:
بهترين اقدام پيشگيري دوري جستن از محل زندگي عقربها، نوسازي و بهسازي اماكن قديمي جمع‌آوري و دفع بهداشتي زباله ميباشد. در محلهائيكه عقرب زياد مشاهده ميشود لازم است محلهاي مرطوب در انبارها، زير كاشي و كنار فرشها و محل نگهداري البسه، رختخواب، كفشها كنترل بيشتري گردد.
در موقع استفاده از لباس يا كفش يا رختخواب دقت شود در موقع استراحت در چنين اماكني حتماً‌ از تخت استفاده گردد

در زمان عقرب گزيدگي چه بايد انجام داد:
1- حفظ خونسردي و تقويت روحيه مصدوم مرحله اول است.
2- اگرچه اكثر عقرب‌ها سمي هستند ولي گزش همه آنها خطرناك نيست. بنابراين كليه عقرب گزيدگيها را هرچه سريعتر بايستي به مراكز بهداشتي و درماني انتقال داد. پس از گزش عقرب محل گزش را فشار دهيد تا باقي مانده سم خارج شود. داغ كردن سوزاندن شكاف دادن محل گزش بي‌فايده است.
3- محل گزش را ضدعفوني نموده سپس باندپيچي نمائيد و عضو عقرب گزيده را ثابت نگهداريد و تا زمانيكه به مراكز بهداشتي و درماني انتقال پيدا نكرده باند را باز و از انجام اقدامات خودسرانه و سنتي جداً‌ خودداري نمائيد. درمان علامتي مثل درد پيشگيري از عفونتها و بيماري كزاز و نيز تجويز سرم ضد عقرب گزيدگي در صلاحيت پزشك معالج مي باشد. 

محمد حدادیان
باسلام من محمد حدادیان مدیر این بلاگ هستم
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :